Куораппыт хабыллар хаба ортотугар Ньурбатааҕы драмтеатрбыт дьиэтэ тутулла турарын кэлэ-бара көрө сылдьабыт. Хас да көлүөнэ тыйаатыр үлэһиттэрин өр сыллаах ыра санаата туолан, кэтэһиилээх эбийиэк ситэн-хотон үлэҕэ киирдэҕинэ ханнык да бириинчик киһи хараҕын туолларан астыннарар тупсаҕай көстүүлээх буолуох кэриҥнээх. Бырайыактааччылар уонна тутааччылар ону эрэннэрэллэр буолуохтаахтар диэн сэрэйэбин. Аҥардас үрдүгэ (25 м кэриҥэ!) уонна биһиги көрө үөрэммиппититтэн чыҥха атын, сонун архитектурнай мөссүөннээҕэ сыттаҕа. Драмтеатр дьиэтин уонна таһынааҕы территориятын тупсаран оҥоруу бырайыактарын көрө олорон миэхэ итинник санаалар киирэллэр.

Үйэ аҥарыттан ордук күүтүүлээх тыйаатыр кэрэ дыбарыаһа ханнык даҕаны үөрэх да, спорт да эбийиэктэриттэн билигин ордук дьоҥҥо-сэргэҕэ наадалаахтара диэн ойуччу тутуллан, улууспут салалтата өрөспүүбүлүкэ салалтатыгар, Ил Дархаммыт Айсен Николаевка кимиилээхтик туруорсан туттарыыта биир өттүнэн култуура эйгэтэ эмиэ өрө тутулларын уонна Ньурбатааҕы драмтеатр өр кэмнээх ситиһиилээх үлэтин сыанабылын быһыытынан эмиэ көрүллүөн сөп.
Ньурбатааҕы драмтеатр дьиэтин бырайыактааччынан «Якутпроект» тэрилтэ, сакаастаан туттарааччынан «РДР-Групп» ХЭТ буолаллар. Генеральнай бэдэрээтчит — «Сахастройбетон» ХЭТ буолаллар. Бу тэрилтэ Ньурба куоракка быйыл номнуо иккис эбийиэгэ. Ааспыт кыһын 280 миэстэлээх оҕо уһуйаанын үлэҕэ киллэрбитэ. Драмтеатр 2931 кв. м иэннээх, ураты архитектурнай формалаах, анал оборудованиелаах, миэбэллээх  буолан сыаната да ботуччу — 600-тэн тахса мөл. солк.

«Сахастройбетон» ХЭТ толорооччу дириэктэрэ Егор Барашков кэпсииринэн, эбийиэккэ 60-тан тахса киһи үлэлии сылдьар. Ол иһигэр 30-ча киһи — уопсай тутуу үлэлэригэр уонна эмиэ биир итиччэ идэтийбит үлэһиттэр бааллар: түннүк туруорааччылар, фасадка үлэлээччилэр, инженернэй ситими, уоту тардааччылар. Итиэннэ 3 инженернэй-тэхиниичэскэй үлэһит баар.

«Бастаан «тепловой контурбутун» сабыахпытын уонна таһынааҕы бетон үлэлэрин бүтэриэхпитин наада, — диир Егор Петрович. — Хас биир күн былдьаһыга диэбит курдук үлэлии сылдьабыт. Таһынааҕы благоустройство үлэтин бүтэрэн иһирдэ киирдэхпитинэ отделкатын оҥорон барыахпыт. «Черновой» штукатурката оҥоһуллан турар, «чистовойа» бүтэ илик. Матырыйааллар атыылаһыллан кэлэ тураллар. Үлэһиттэрбит аҥардара — олохтоох саха дьоно уонна аҥардара күннээх Таджикистан дьоно. Ханнык баҕарар үлэҕэ курдук кыралаан кыһалҕалар син-биир тахсаллар, ону утарынан быһаарсан иһэбит».

Тыйаатыр дьиэтин ойоҕоһугар хас да киһи бетомешалканан куттаран территорияны бетоннуу сылдьаллар. Дьиэ таһыгар тимир, тутуу матырыйаала кыстана сытар. Иһирдэ киирэн көрөбүн, түннүктэри туруора сылдьааччылар уо.д.а. бааллар. 2 этээһинэн хаама сылдьан көрдөхпүнэ үлэтэ өссө да олус элбэх эбит. Дьиэ кэннигэр тыйаатыр 2 микро-оптуобуһугар аналлаах таас гараж тутуллан бүтэн эрэр.

Билигин аны ИСУ салайааччыта-улуус баһылыгын тутууга салайааччыта Макар Семенов кэпсээнин болҕойуоҕуҥ: «Ньурбатааҕы драмтеатр тутуута графиктан балтараа ый кэриҥэ хаалан иһэр. Төһө кыалларынан ону ситиһэрдии бэдэрээтчиттэр муҥутаан үлэлии сылдьаллар. Алтынньы ортотун диэкки, халлаан улаханнык тымныйыан иннинэ, «тепловой контурдарын» саптан, иһигэр итиини киллэрэн, салгыы иһинээҕи үлэлэрин толоруохтаахтар. Онуоха диэри таһынааҕы территориятын тупсаран оҥоруу үлэлэрин бүтэриэхтээхтэр. Билигин эбийиэк бэлэмэ 70%-тан таҕыста. Иһигэр черновой штукатурка үлэтэ 1 этээскэ бүппүтэ, 2-с этээскэ үлэтэ бара турар.



Биир үксүн, бу эбийиэк улахан уустук тутуулаах буолан, тутааччылар бытаардылар. Иккиһинэн, матырыйааллар кэлиилэрэ бытаарда. Драмтеатр дьиэтин саамай үрдүк туочуката — 24,8 м. Ньурбаҕа саамай улахан дьиэ. Итиччэ үрдүккэ тахсан үлэлээһин тэхиниичэскэй өттүнэн туспа уустуктардаах. Үчүгэйэ диэн — халлаан улаханнык тымныйыан иннинэ таһынааҕы благоустройствотын бүтэриэхтээхтэр уонна ис үлэтигэр күүскэ ылсыахтаахтар.
Тэрилтэ бэйэтин суотугар дьиэ ис уонна тас дизайнын бырайыагын оҥорторон бүтэрдэ. Дизайн сакаасчыт суотугар оҥоһуллуохтаах. Биллэн турар, маннык баараҕай, уустук оҥоһуулаах эбийиэк ахсынньыга ситэри бүтүө суоҕа. Олунньу-кулун тутар ыйдарга үлэтэ барыта бүттэҕинэ, Саха АССР тэриллибитэ 100 сылын көрсө үөрүүлээхтик аһыллыаҕа, бастакы испэктээх ол кэмҥэ көрдөрүллүөҕэ».
Эрдэ эппитим курдук, бу аҥардас драмтеатр дьиэтэ эрэ буолбакка, дьон сөбүлээн мустар уопсастыбаннай эйгэтин курдук оҥорорго бырайыактаммыт. Территорияны зоналарга арааран, «Воинам-театралам» диэн өйдөбүнньүк мемориал, сынньалаҥ зоната, быстах кэмнээх массыына тохтуур сирдэрэ (парковкалар), хаһаайыстыбаннай зона баар буоларын курдук толкуйдаммыт.
Дьоҕус архитектурнай формалар: ууруналар, аҕыраадалар, сибэкки олордор миэстэлэр, ыскамыайкалар, көҕөрдүү үүнээйилэр  — барыта тус дизайнаах буолуохтаахтар. Доруобуйаларынан хааччахтаах дьон сынньаналларыгар анаан эмиэ дьоҕус архитектурнай көрүҥнээх сынньалаҥ зоналара, драмтеатр территориятын  сырдатыы хайдах буолуохтааҕа эмиэ ымпыктаан-чымпыктаан былааннаммыт.
Этэргэ дылы, сүүстэ истибиттээҕэр биирдэ көрбүт ордук. Барыта ситэриллэн-хоторуллан оҥоһулуннаҕына Ньурбабыт киинэ чыҥха уларыйа, тупса түһүөх кэриҥнээх.

Геннадий Антонов.

Подробнее: https://xn--90adptbcs3gya.xn--p1ai/article/25501